Wat zijn antioxidanten?

Waarom worden appelschijfjes bruin en hoe kan je dat voorkomen?
Antioxidanten zijn gegeerd in de voedingsindustrie: ze zorgen ervoor dat eetwaren langer vers blijven. Maar volgens sommigen hebben ze ook een positief effect in ons lichaam. Klopt dat wel?
Antioxidanten appels

Wat heb je nodig?

  • Appel
  • Citroen
  • Glas water
  • Vitamine C tabletten 
  • Bord
  • Een beetje tijd
Antioxidanten appels
Antioxidanten

Aan de slag!

Stap 1: Snij de appel in schijfjes.

Stap 2
: Los de vitamine C tablet op in een beetje water. Pers de citroen uit.

Stap 3
: Dompel één schijfje appel onder in de vitamine C‑oplossing. Dompel één schijfje onder in het citroensap.

Stap 4
: Leg de behandelde schijfjes appel op een bordje. Leg er ook een onbehandeld schijfje bij.

Stap 5
: Laat de schijfjes een uurtje liggen en bekijk ze dan nauwkeurig.

Wat gebeurt er?

Het onbehandelde schijfje kleurt na een tijdje bruin. De schijfjes behandeld met vitamine C en met citroensap verkleuren veel minder.

Hoe zit dat?

In de cellen van een appel zitten stofjes (polyfenolen) die makkelijk reageren met zuurstof. Die stofjes komen vrij als de appelcellen stukgaan, bijvoorbeeld door erin te bijten of te snijden. Ze reageren dan met het zuurstof in de lucht — dat noemen we oxidatie — en dat veroorzaakt een bruine kleur. Eigenlijk roest’ de appel. Dat is trouwens ook de reden dat appelsap een bruine kleur heeft.

Vitamine C is een antioxidant”, een middel dat de reactie met zuurstof tegenwerkt. Daardoor werkt het de bruinverkleuring tegen. Ook in citroenen zit veel vitamine C. Omdat vitamine C ervoor zorgt dat voeding langer goed blijft, is het toegelaten om toe te voegen aan voeding. Op verpakkingen wordt vitamine C vaak bij zijn wetenschappelijke naam (ascorbinezuur) of E‑nummer (E300) vermeld.

In ons lichaam vindt ook oxidatie plaats. Tijdens de stofwisseling worden moleculen met behulp van zuurstof in energie omgezet. Daarbij ontstaan reactieve zuurstofverbindingen. Zijn dat er heel veel? Dan kan dat zware gevolgen hebben. Zo veroorzaakt het bijvoorbeeld schade aan eiwitten en DNA. Dat kan dan weer leiden tot ernstige afwijkingen of zelfs tot kanker. Daarom worden voedingssupplementen met antioxidanten vaak aangeraden om zuurstofschade in het lichaam te voorkomen. Helaas is dat niet meer dan een theorie, die vooralsnog niet wetenschappelijk bewezen is. Evenwichtig en gevarieerd eten, is nog altijd de beste optie. Het slikken van vitamine C‑tabletten is enkel nuttig wanneer de dokter dat adviseert.

Antioxidanten appels
Wiskunde, exacte wetenschappen en technologie:
A-stroom 6.49 / B-stroom 6.32: De leerlingen illustreren de wisselwerking tussen STEM-disciplines onderling en met de maatschappij.
Leercompetenties:
A-stroom / B-stroom 13.12: De leerlingen voeren een oplossingsstrategie systematisch uit i.f.v. een onderzoek of een probleem.
A-stroom / B-stroom 13.13: De leerlingen formuleren een antwoord op een onderzoeksvraag of hypothese aan de hand van aangereikte richtlijnen.